Co Finowie świętują w maju?

Maj, czyli w Finlandii coś na kształt wiosny, chociaż przymrozki i przelotne opady śniegu na południu to nic niezwykłego, a w Laponii to właściwie jeszcze zima, tyle że słoneczna i jasna. Jakie fińskie uroczystości przypadają na ten miesiąc i kiedy nie trzeba iść do pracy? 

(Nota bene! Zmiany w tradycyjnych obchodach spowodowane pandemią nie są uwzględnione w poniższym tekście. Myślę tu przede wszystkim o Vappu, które podobno w tym roku ma się odbyć wirtualnie – przynajmniej taki jest plan…)

Vappu / Suomalaisen työn päivä – Noc Walpurgi, Dzień Majowy / Święto Pracy (1 maja)

Wielka impreza w plenerze, która rozpoczyna się ostatniego dnia kwietnia. Vappu to święto wiosny – jest kolorowe, radosne i beztroskie. Ludzie wychodzą na ulice, większość przywdziewa na tę okazję charakterystyczne białe czapki, dekle (ylioppilaslakki), które dostaje się po zdanej maturze. Studenci w swoich kolorowych kombinezonach z naszywkami świętują również zakończenie roku i zaczynają imprezowanie zazwyczaj kilka tygodni wcześniej (albo kilka lat…). Zgodnie z tradycją wieczorem 30 kwietnia studenci ku ogólnej uciesze umieszczają dekiel na głowie „helsińskiej syrenki”, Havis Amandy, w skrócie Manty. 1 maja Finowie spotykają się na piknikach – czy deszcz, czy śnieg – podczas których piją simę (słodki, lekko alkoholowy napój) i jedzą coś, co wygląda jak spaghetti zrobione z pączka (tippaleipä) albo „normalne” pączki (munkki). Podobno sprzedaż wina musującego przed Vappu wzrasta o 500 procent. Krótko mówiąc, jest barwnie i wesoło. Nazwa święta pochodzi od Świętej Walpurgi, angielskiej misjonarki, ale Vappu ma pogańskie korzenie sięgające germańskich nocy duchów. 1 maja to również Święto Pracy, chociaż jego obchody raczej schodzą na drugi plan.

Status: dzień wolny, wywieszane są flagi

Maj rozpoczyna w Finlandii Vappu, święto wiosny

Vappu to jeden wielki, radosny piknik

Eurooppa-päivä – Dzień Europy (9 maja)

Święto jedności obchodzone przez państwa należące do Unii Europejskiej. Z tej okazji w Finlandii organizowane są spotkania, przemowy i występy. W 2019 roku główne obchody miały miejsce koło Kamppi w Helsinkach, gdzie przygotowano atrakcje dla całych rodzin.

Status: dzień pracujący, wywieszane są flagi

Äitienpäivä – Dzień Matki (druga niedziela maja)

Dzień Matki dotarł do Finlandii ze Stanów wraz z nauczycielem Vilho Reimą, chociaż gdy ów podróżnik próbował rozpowszechnić święto w 1912 roku, został zignorowany. Dopiero w 1918 roku uparty nauczyciel postawił na swoim i w miejscowości Alavieska po raz pierwszy w Finlandii oddano cześć wszystkim matkom. Wtedy to był lipiec, później święto przeniesiono na maj. W dzień swojego święta mamy w Finlandii dostają od dzieci laurki i inne własnoręcznie wykonane prezenty. W niedzielę mogą spodziewać się bukieciku zawilców lub innych kwiatów i na przykład przygotowanego przez rodzinę śniadania czy rodzinnego obiadu w restauracji. Każdy świętuje tak, jak lubi. Co roku prezydent Finlandii przyznaje medale wybranym matkom, doceniając ich trud i wyjątkowo ciężką pracę. Wśród nagradzanych są między innymi kobiety zaangażowane społecznie, opiekujące się ciężko chorymi dziećmi czy samotnie wychowujące liczne potomstwo.

Status: dzień wolny, bo jest to niedziela; wywieszane są flagi

Zawilce gajowe

Zawilce gajowe (fiń. valkovuokot)

J. V. Snellmanin päivä / Suomalaisuuden päivä – Dzień J. V. Snellmana / Dzień Tożsamości Narodowej (12 maja)

Johan Vilhelm Snellman, urodzony 12 maja 1806 roku w Sztokholmie, był fińskim filozofem, naukowcem, politykiem, dziennikarzem, działaczem społecznym i można by rzec – jednym w ojców Finlandii. Podkreślał wartość języka fińskiego, zrównał jego status z językiem szwedzkim, rozbudzał narodową świadomość Finów, przyczynił się do wprowadzenia fińskiej waluty (marki). Jego pomnik można zobaczyć przed budynkiem Banku Fińskiego w Helsinkach.

Status: dzień pracujący, wywieszane są flagi

Pomnik Snellmana przed budynkiem Banku Fińskiego w Helsinkach

Pomnik Snellmana odsłonięto w 1923 roku, uszkodzenia powstały podczas bombardowania w 1944 roku

Kaatuneitten muistopäivä – Dzień Pamięci Poległych (trzecia niedziela maja)

Tego dnia Finowie odwiedzają cmentarze, oddając hołd ofiarom wojen. Dzień Pamięci Poległych zaczęto obchodzić w 1940 roku, początkowo z myślą o poległych w fińskiej wojnie domowej (1918 rok) oraz zimnej wojnie.

Status: dzień wolny, bo jest to niedziela; wywieszane są flagi

Helatorstai – Wniebowstąpienie Pańskie (39 dni po Niedzieli Wielkanocnej)

Torstai to czwartek, a „hela-” pochodzi ze szwedzkiego, a dokładniej od słowa „święty”. W kościołach ewangelicko-luterańskich i innych odprawiane są z tej okazji nabożeństwa.

Status: uroczystość liturgiczna, dzień wolny

Helluntai – Zesłanie Ducha Świętego (49 dni po Niedzieli Wielkanocnej)

Podobnie jak helatorstai, helluntai pochodzi od słowa „święty”. Jest to dzień wolny od pracy, ale przypada zawsze w niedzielę.

Status: uroczystość liturgiczna, dzień wolny

Pozostałe części świątecznego cyklu:

Luty

Marzen i kwiecień

vappu vappu vappu vappu vappu

Włóczykij, nurek, biotechnolog. Finlandię zamieniła na Singapur, żeby po kilku latach wrócić na nordyckie pustkowia. Lubi czytać, nad miasta przedkłada łono natury, a na blogu promuje odpowiedzialne podróżowanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  • Twój e-mail NIE będzie widoczny dla pozostałych użytkowników. Wykorzystam go jedynie wtedy, gdy będę chciała się z Tobą skontaktować. Nie będę rozsyłać żadnego spamu!
  • Zaznaczając poniższe (obowiązkowe) pole, zgadzasz się na przechowywanie przeze mnie Twoich danych. Nie martw się, będą dobrze chronione! Kliknij poniżej na "Privacy Policy", żeby dowiedzieć się więcej o ochronie prywatności na blogu (po polsku).

Ten blog wykorzystuje ciasteczka! Więcej o ciastkach i ochronie prywatności na blogu

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close